Türk Halı ve Kilim Sanatına Bakış

Türk el sanatları içerisinde halı ve kilim sanatının önemli bir yeri vardır.

Kilim, Anadolu’da çok eski dönemlerden beri oldukça yaygın olarak kullanılmıştır. Günümüzde hâlen Anadolu’nun birçok yerinde eski teknik ve kök boyalar kullanılarak kilimler (Afyonkarahisar Bayat kilimleri, Erzincan Cengerli kilimleri) dokunmaktadır.

Türk halılarını diğer halılardan ayıran en önemli özellik, renkleridir. Bu halılarda özellikle parlak renkler yeğlenir. Kırmızı renk, Türk halılarının temel rengidir. Soluk renklere pek rastlanmaz. Türk halılarında doğal kök boyaları kullanılır. Renklerin yanı sıra Türk halılarında kullanılan desenler de özgündür. Motiflerinde insan ve hayvan figürü pek kullanılmaz.

Halıda esas öge düğüm ya da ilmektir. Türk halılarında iki tip düğüm kullanılmıştır:

1. Gördes ya da Türk düğümü

2. Sine ya da İran düğümü

Gördes düğümlü halılarda desen Sine düğümlü halıların aksine köşeli ve geometriktir. Gördes düğümü ile yapılan halılar dayanıklıdır. Türk halılarının büyük çoğunluğu Gördes düğümü ile yapılmıştır.

Aşağıda verilen halılar el dokuması halılardır. Bu halıları, günümüzde kullanılan fabrika dokuması halılarla kompozisyon, renk ve konu açısından kaşılaştırınız. Farklılıkların neler olduğunu söyleyiniz.

Sizce Türk halılarında neden en çok kırmızı renk tercih edilmiş olabilir? Bu konudaki tahminlerinizi sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.